Học tập

NGỦ VỊ QUAN LỚN

NGỦ VỊ QUAN LỚN

nhưng Kinh Xuyên lại lấy vợ hai là Thảo Mai, một phụ nứ đem lòng ghen ghét và đố kỵ với vợ cả của Kỉnh Xuyên, nên đã lừa dịp vu cáo Nàng là người không gìú lòng chung thủy với chồng. Bực tức, Kinh Xuyên nhốt vợ cả vào cũi đem bỏ vào rừng sâu cho thú ãn thịt, ỏ trong rừng, không nhũng bà không bị thú dứ ãn thịt mà còn được chúng yêu quý, hàng ngày mang hoa quả về nuôi bà sống qua ngày. Một hôm, một nho sinh bắt gặp bà trong rủng, bà đã nhờ chuyển một lá thư cho cha là Long Vưong ỏ Động Đình đê đến CIỈU thoát. Nho sinh đã làm tròn phận sự, Bà đã được cứu thoát. Long vương muốn gả công chúa cho nho sinh, nhưng ông từ chổi, chi muổn là người bạn trung thành của Bà để đề cao đạo đức cứa Bà, người đời suy tôn Bà là Mầu Thoải (Mẹ Nước), lập đền thò ớ Tuyên Quang, gọí là đền Giùm (giùm là giúp đô), nay thuộc Yên Sơn, trên hữu ngạn Sông Lô, Người đòi sau gọi tên hỉệu cứa bà là Quang Nhuận

>Khóa luyện thi violympic toán 4

Cũng có những quan niệm dân gian khác nhau về nguồn gốc của các Mẫu Thoải. Theo tác giả của sách “Nứ thần Việt Nam’\ thì Mầu Thoải là vợ vua Thủy Tề, được Thượng Đế phong là Nhữ Nương Nam Nử Nam Hải Đại Vương, được dân làng Viêm Xá, huyện Yến Phong, Bắc Ninh thò làm Thành hoàng làng. Lại còn có quan niệm cho rằng Mẩu Thoái là nhiều Bà, vốn là con gái Lạc Long Quân, trong đó ba người dược chọn trông coi sông bicn nước Nam, dinh chính ỏ sông Nguyệt Đúc, đó là Thủy Tính Động Đình Ngọc Nử Công Chúa, Hoàng Bà Đan Khiết Phu Nhân và Tam Giang Cống Chúa. Các Mau Thoái này trông coi việc sông biển, làm mưa, chống lũ lụt, khi có hạn cũng phải cầu đảo các Bà. Các Bà còn cứu giúp các vị tướng lĩnh hay nhà vua đi chinh chiến dẹp giặc

>>Xem thêm chuyên mục học tập ở đây

Như vậy trong Tam Tòa Thánh Mảu, Mẫu Thượng Thiên mà hóa thân là Thánh Mẫu Líểu Hạnh, vốn là con gái Ngọc Hoàng đã nhiều lần giáng sinh noi trần thế. Còn lại Mau Thượng Ngàn và Mẫu Thoải đều có nguồn gốc Sơn thần và Thủy thần, ít nhiều có gắn với các nhân vật nửa lịch sứ nủa huyền thoại của buối huyền sủ dân tộc, như Tản Viên, Hùng vương, Âu Cơ hay Lạc Long Quán, Kinh Dưong Vuông, Kinh Xuyên. Trong Tam Tòa Thánh Mẫu ta còn thấy có sự

  • Durand. Technique et pantheon Jes mẻdíems Vieĩnamierì. BEKEO. Vol. XLV. Paris, 1959.

kết hợp, đan quyộn giủa tu duy mang tính vũ trụ luận (Trời, Đất, Nước), tư duy huyền thoại (Thicn Thần, Sơn Thần và Thủy Thần) và tư duy lịch sứ (Lạc Long Quân – Âu Cơ, Hùng Vương). Đây cũng là khía cạnh tâm lý mang đặc thù Việt Nam.

NGỦ VỊ QUAN LỚN

Sau hàng Mầu là Ngũ Vị Quan Lón (hàng Quan), gọi tốn tủ Quan Đệ Nhất đến Quan Đệ Ngũ, tuy nhiên không phải là khòng có quan niệm về sự hiện diện của mười vị Quan Lỏn trong hàng Quan. Thưòng thì 5 vị đàu hay giáng đồng hơn, có lai lịch hoặc là thiên thần hoặc là nhân thần, s vị còn lại thi ít giáng đồng, bỏi vậy thần tích cũng không được rõ ràng, ỏ đây, một lần nửa ta lại gặp hiện tượng con số 5 và bội số 2 cứa con số này.

Trong Ngũ vị Quan Lớn thì Quan Dệ Nhất và Quan Đệ Nhị có nguồn gốc Thiên thần. Quan Đệ Nhắt vâng mệnh Ngọc Hoàng xuống trần cứu giúp dân lành khỏi sự quấy phá của tà quan:

Thỉnh mỏi đệ nhất Thượng Thiên

Lai tám chứng giám đề hung oai hùng

Kiêm tàỉ lục trí thần thông

Qụan các tam giới phi phong phép màu

Ngọc Hoảng ngự chỉ phán ra

Tôn Qụan lĩnh chỉ xuống qua phàm trần

Truóc ì à mỏ phủ khai dàn

Sau là thu tróc tà quan phen này

(Văn chầu Quan Đệ Nhắt)

Quan Đệ Nhị cũng là thiên thần xuống trần gian trấn giủ Thuợng Ngàn:

Thượng ngấn giấm sát quản cai Thông chỉ thiên địa khâm sai đại thần Phép màu ra vỡ đằng vân Trử tà sát quỷ cữu dán phen nảy

(Văn chiu Quan Đệ Nhị)

Quan Đệ Tứ cũng nguồn gốc Thiên Thần:

Tiệc bàn loan thính Quan Đệ Tìi Vốn con Vua coi ỏ thiên cung Sắc rồng chói ìọi vua phong Quan cai tiết chế uy hùng đậy vang

(Văn chầu Quan Đệ Tứ)

Nổi bật nhát trong hàng Quan là Quan Đệ Tam và Quan Đệ Ngủ. Hai vị này có đền thò riêng, có thần tích và huyền thoại, đặc biệt là hay giáng đồng, nên được các tín đồ thờ cúng và tôn kính. Theo các huyền thoại lưu truyền trong dân gian củng như lai lịch các bản văn chầu thi Quan Tam Phủ là con Vua Bát Hải Đại vương, hóa thân thành một võ tướng của Hùng vương. Vãn chầu Độ Tam vương Quan kể lại lai lịch xưa là ồng Hoàng Ba ỏ Động Đình Hồ. ông thích đi chu du khắp noi, thích đàn hát vui nhộn, ông hiện diện ỏ khắp noi: Xích Bích ỏ Trung Quốc, sồng Thuơng, Lục Đầu, sông cầu, Hát Giang, ỏ các vực, thác, cửa sông Thỉnh thoảng ông lại trỏ về bái yết Long Vương, còn phần lớn thòi gian đi khắp nơi cứu giúp người trần. Bỏì vậy người đòi rất kính nể và tôn thờ ông. Đền thờ chính của Ông ở Ninh Giang, tức Đền Lảnh, ngoài ra còn có nhiều nơi thờ vọng, từ Bắc vào Nam, tử miền xuôi ngược lên vùng núi.

Quan Đệ Ngũ còn gọi là Quan Tuần, Quan Lớn Tuần Tranh. Tùy theo tùng địa phương mà lưu truyền các huyền thoại khác nhau về Quan Đệ Ngũ. Quan Tuần góc tích là con rắn thần ở sông Đò Tranh (Hải Dương), thưòng gây ra nhửng trận sóng lón ỏ khúc sông đó. Một truyền thuyết khác giải thích Ngài là con trai thú 5 của Long Vương, đá hiến linh thành chàng trai quyến rủ người dàn bà đẹp là vọ của một viên quan địa phuong Ninh Giang. Sau đó Hoàng Tủ con Long Vương đã bị trùng phạt hóa kiếp thành con rấn ỏ khúc sông Đò Tranh’. Cũng có nhứng noi gắn Quan Đệ Ngũ với Cao Lỗ, một võ tuớng của An Dương Vương hay chính là con trai của Trần Hưng Đạo là Trần Quốc Tảng, hiện được thờ ỏ Của ồng (Quảng Ninh) và ỏ Lạng Sơn [1].

 

[1]    Trần Lảm Biền. Quanh tín ngưởng dãn dâ Máu Liễu và Diện thờ. Nghiên CIỈU văn hóa – nghệ thuật, số 5. 1990.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *